MINH BẠCH - THÂN THIỆN - TRÁCH NHIỆM - HIỆU QUẢ

MỘT SỐ NỘI DUNG CÓ LIÊN QUAN VỀ ĐỀ ÁN THÀNH PHỐ THÔNG MINH BÌNH DƯƠNG – BINH DUONG NAVIGATOR 21

1. Tại sao tỉnh Bình Dương lại lựa chọn học tập, xây dựng thành phố thông minh theo mô hình của Hà Lan?

Thành phố Eindhoven từ lâu đã được biết đến như là cái nôi của hãng điện tử Philips (Philips Electronics Company). Trong nhiều thập niên qua, sự thành công của Philips đã kéo theo sự phát triển của thành phố. Tuy nhiên, vào cuối những năm 1990, Eindhoven gặp phải một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng. Hãng Philips Electronics đã thực hiện cải tổ trên diện rộng và sa thải 10.000 nhân viên. Cùng thời điểm đó, công ty DAF Trucks phá sản và đẩy tỷ lệ thất nghiệp ở Eindhoven lên hơn 25%.

Để vượt qua nguy nan, chính phủ, các doanh nghiệp tư nhân và các trường đại học đã cùng liên kết và hợp tác nhằm mục tiêu chung là vực dậy các ngành công nghiệp và tạo thêm việc làm ở địa phương, tăng cường đầu tư vào vốn con người, nghiên cứu, giáo dục và nâng cao mức sống xã hội. Mô hình liên kết giữa các cơ quan chính quyền (Nhà nước), trường học (Nhà trường) và doanh nghiệp (Nhà doanh nghiệp) được gọi là Hợp tác Ba Nhà và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Brainport ra đời từ đó.

Tình hình hiện nay ở Bình Dương đang khả quan hơn nhiều câu chuyện của Eindhoven. Trong khi Eindhoven thập niên 90 phải đổi mới để khắc phục khủng hoảng, kinh tế - xã hội, thì Bình Dương hiện nay đang phát triển mạnh mẽ không ngừng. Trong ngắn hạn đến trung hạn, chúng ta sẽ chứng kiến làn sóng chuyển dịch của công nghiệp sản xuất từ Trung Quốc sang “Bộ năm quyền lực” (MITI-V, bao gồm Malaysia, Ấn Độ, Thái Lan, Indonesia và Việt Nam), do hiện nay ở Trung Quốc, chi phí lao động tăng, sự suy giảm trong tăng trưởng kinh tế và giá trị gia tăng trong sản xuất.

Tuy nhiên, bên cạnh lợi thế trên, Bình Dương cũng đang phải đối mặt với những thách thức. Các ngành công nghiệp sản xuất công nghệ cao đang dần nâng cao yêu cầu về  nguồn nhân lực tài năng, công nghệ, vận hành, tài chính, thuế và quy định. Trong khi đó, kinh tế Bình Dương vẫn còn phải dựa nhiều vào sản xuất truyền thống, giá trị gia tăng của sản phẩm thấp, thâm dụng lao động, ảnh hưởng môi trường sinh thái. Điểm xuất phát bằng nền sản xuất truyền thống của Bình Dương đã đến thời điểm cần được chuyển sang giai đoạn mới, đáp ứng yêu cầu mới của người dân và doanh nghiệp. Do đó, hiện tại Bình Dương cần đi trước một bước và chuẩn bị tốt cho sự phát triển công nghệ tiên tiến và bền vững để duy trì lợi thế trong thu hút đầu tư từ các nước và nâng cao giá trị gia tăng của kinh tế và GDP trên đầu người ở địa phương.

2. Mô hình áp dụng cho tỉnh Bình Dương có những già khác biệt so với Hà Lan?

Bình Dương đang phải đối mặt với những thách thức ngắn, trung và dài hạn, dù ở những giai đoạn khác nhau nhưng tất cả đều phải được giải quyết. Điều này yêu cầu phải có một mô hình phát triển “thông minh” nắm bắt toàn bộ các cơ hội ngắn hạn đồng thời chuẩn bị cho Bình Dương giàu mạnh trong tương lai. Dựa trên những điểm tương đồng giữa Becamex - Bình Dương và Brainport - Eindhoven, việc ứng dụng mô hình Ba Nhà (Triple Helix) để chuyển đổi sang nền kinh tế sản xuất kỹ thuật (cao) tiên tiến là khả dĩ nhất để tiến tới thành công.

Thành phố thông minh là một khái niệm rất rộng, có thể được hiểu là nơi có điều kiện đáng sống, đáng làm việc, công nghệ được sáng tạo và ứng dụng để mang lại lợi ích cho người dân và doanh nghiệp, phát triển kinh tế - xã hội. Tất cả những yếu tố như cơ sở hạ tầng khang trang, phương pháp tiếp cận tích hợp, xây dựng hệ thống nhà cửa, dịch vụ, doanh nghiệp, lẫn cả trình độ công nghệ cao, mong muốn và liên kết với các đối tác cả trong và ngoài nước trong các ngành chính là những nguyên liệu đầu vào để xây dựng nên Thành phố thông minh.

Đề án xây dựng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội hướng đến Thành phố Thông minh của Bình Dương sẽ kế thừa những định hướng phát triển đã được tỉnh chọn lựa. Đề án nhằm tạo ra những điều kiện mới, thuận lợi để nâng tầm các chương trình hành động của UBND và các Sở ban ngành trở nên tiên tiến hơn, năng động sáng tạo và qui tụ được thêm nhiều nguồn lực cả trong và ngoài nước hơn. Đề án tập trung vào hướng phát triển hệ thống giáo dục nghiên cứu khoa học, thu hút thêm nhiều doanh nghiệp sản xuất kỹ thuật cao có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), làm đòn bẩy cho các hạng mục đầu tư đã có trong vùng, tạo ra thêm nhiều địa bàn cư trú và làm việc cho các doanh nghiệp mới cùng công dân và áp dụng những bài học kinh nghiệm tốt nhất từ các nước tiên tiến trên thế giới, bắt đầu từ cơ sở là Eindhoven – Hà Lan.

3. Hà Lan đã hỗ trợ tỉnh Bình Dương như thế nào để xây dựng mô hình thành công?

Sau nhiều nỗ lực tìm hiểu và đánh giá từ đôi bên, ngày 16/01/2015, Bình Dương ký kết Biên bản ghi nhớ với thành phố Eindhoven – Hà Lan về sự hợp tác và triển khai Mô hình phát triển kinh tế - xã hội Hợp tác Ba Nhà tại khu vực Bình Dương. Biên bản ghi nhớ là bước đầu của sự hợp tác đôi bên và đánh dấu việc triển khai nghiên cứu mô hình Hợp tác Ba Nhà thể hiện qua sự thành lập các trung tâm nghiên cứu mở, vườn ươm doanh nghiệp, liên kết với các viện, đại học và trung tâm nghiên cứu tại Hà Lan và trên thế giới, củng cố khả năng cạnh tranh của chuỗi cung ứng địa phương qua việc thu hút các công ty (công nghệ cao) mới.

Để cụ thể hóa các mục tiêu này, một đoàn công tác từ Bình Dương đã đến thăm Eindhoven vào đầu năm 2015 và sau đó Brainport Eindhoven cũng đã đến tham quan Bình Dương vào tháng 6 và tháng 9 năm 2015. Mục tiêu của những chuyến tham quan và trao đổi này là để xác định các động lực, nhân tố chính và các bên liên quan trong hệ sinh thái kinh tế Việt Nam. Trên cơ sở các phát hiện và các ý kiến khuyến nghị của các chuyến công tác, biên bản họp ngày 12/10/2015 đã được phát triển thành kế hoạch đề án như một bước chính thức hóa quan hệ hợp tác giữa Bình Dương / Becamex IDC và Eindhoven / Brainport – EIPO (văn phòng dự án quốc tế Eindhoven). Cũng từ đây, bản thảo đầu tiên về Chương trình công tác cho khu vực Bình Dương được hoàn thành vào ngày 15/10/2015 với nội dung mô tả quá trình triển khai Mô hình Ba Nhà và các khuyến nghị khác. Đề án được chính thức khởi động, quảng bá rộng rãi thông qua Hội thảo Thành phố Thông minh Bình Dương ngày 28/03/2016, đã được thống nhất chủ trương từ Ban Thường vụ Tỉnh Ủy theo thông báo số 123 ngày 22/07/2016, cũng như được báo cáo tại UBND tỉnh Bình Dương theo thông báo số 143 ngày 16/09/2016.

4. Vai trò của doanh nghiệp và trường học trong xây dựng mô hình thành phố thông minh?

- Tiếp thu và triển khai mô hình Ba Nhà ở Bình Dương, phù hợp với điều kiện hoàn cảnh địa phương. Mô hình này tạo điều kiện cho sự hợp tác chặt chẽ giữa nhà nước – nhà doanh nghiệp – nhà khoa học / Viện & Trường. Bên cạnh đó, mô hình cũng sẽ hỗ trợ chính quyền Bình Dương tiếp tục tiến hành chương trình cải cách hành chính sâu rộng hơn nữa, tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho kinh tế, xã hội phát triển.

- Nhà trường:

+ Sử dụng hệ thống giáo dục hiện thời là điểm xuất phát để đầu tư nâng cao chất lượng giáo dục và tăng cường hoạt động nghiên cứu phát triển khoa học công nghệ, gắn liền với thực tiễn, thúc đẩy kinh tế, công nghiệp. Đề án tập trung vào vấn đề hợp tác và huấn luyện, chuyển giao công nghệ quốc tế, xây dựng, đào tạo nguồn nhân lực của Tỉnh để sử dụng hiệu quả, cũng như sáng tạo, phát triển công nghệ ứng dụng vào đời sống kinh tế xã hội. Trong tương lai, Bình Dương có thể tiến đến trở thành trung tâm các chuyên gia và nhà khoa học của cả nước về phát triển thành phố Thông Minh và công nghệ cao.

+ Tăng cường nâng cao tinh thần khởi nghiệp và sáng tạo, đặc biệt trong giới trẻ, bằng cách thiết lập các cơ sở hạ tầng cho vườn ươm doanh nghiệp (Incubators), Không gian sáng tạo (maker spaces), Không gian thực nghiệm công nghệ (TechLab), Không gian thực nghiệm chế tạo (FabLab) và các không gian để có những thử nghiệm thực tế các ý tưởng sáng tạo (Living Lab)…

- Doanh nghiệp:

+ Xây dựng thương hiệu và xác lập vị thế của tỉnh Bình Dương, quảng bá, thu hút FDI trong các ngành sản xuất tiên tiến/ có giá trị gia tăng cao. Dấu ấn thương hiệu và vị thế của mô hình Ba Nhà góp phần cải thiện nhận thức trong toàn vùng và đưa Bình Dương thành một điểm sáng với thế mạnh về sản xuất và kỹ thuật trong và ngoài nước. Điều này sẽ tác động hỗ trợ đến những lĩnh vực kể trên, như thu hút đầu tư và lao động tri thức.

+ Thúc đẩy hợp tác trong Chuỗi cung ứng, nhằm giải phóng tiềm năng của một số lớn các ngành công nghiệp hiện thời để tăng cường giá trị đóng góp của các ngành này. Các kết nối, sắp xếp chuỗi cung ứng được xây dựng trong khu vực tỉnh và lan tỏa ra khu vực xung quanh và hướng tới ra cả nước và quốc tế. Bên cạnh đó, các công trình xây dựng cảng trung chuyển logistics, các cơ sở hạ tầng lớn giao thông vận tải cũng được thúc đẩy phát triển.

5. Đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông và nhân lực trong xây dựng mô hình thành phố thông minh?

Về Giao thông: Đầu tư vào hệ thống giao thông tạo ra cơ sở hạ tầng tốt hơn cho người dân, hàng hóa, thông tin và tri thức, để thu hút cư dân mới, người lao động tri thức, nhà đầu tư, doanh nghiệp và các hoạt động nghiên cứu và phát triển.

- Trong ngắn hạn, cải thiện kết nối với Tp.HCM bằng đường bộ - đường thủy và phương tiện giao thông công cộng: Các cấp địa phương cần nhận ra sự phụ thuộc lẫn nhau trong hoạt động kinh doanh vì mối quan hệ hậu cần logistic và nhà cung cấp. Các tập đoàn lớn ở TP. HCM như Intel và Samsung sẽ phụ thuộc vào mạng lưới các nhà cung cấp ngày càng được thiết lập nhiều hơn tại các tỉnh lân cận.

- Đường thuỷ nội địa - cảng sông - trung tâm thương mại đầu mối cảng khô, có thể xem là giải pháp hữu hiệu của Bình Dương, tận dụng dòng sông Đồng Nai như một phần trong hạ tầng khu vực để kết nối Bình Dương với các tỉnh, giảm giá thành vận chuyển hàng hóa và giảm sức ép lên hệ thống đường bộ.

- Giao thông công cộng xuyên các tỉnh bằng xe bus nhanh, Metro. Bước trước nhất có thể là xây dựng xe bus nhanh kết nối giữa các đô thị trọng tâm của Bình Dương & TP. HCM, nhằm phục vụ nhu cầu người dân và doanh nghiệp, giảm ô nhiễm và ùn tắc, giảm chi phí – thời gian đi lại, đồng thời thu hút dân cư – tụ thị.

- Mở rộng hệ thống giao thông công cộng, thông minh trong đô thị và với các địa điểm khác trong khu vực Bình Dương: Kế hoạch thời gian thực hiện hoạt động mở rộng cần được quyết định dựa trên đánh giá nhu cầu giao thông. Có thể xem xét tiếp tục phát triển xe bus chất lượng cao, thân thiện môi trường. Lắp đặt wifi trên phương tiện giao thông công cộng có nhiều cán bộ văn phòng.

Về nhân lực: Ngoài việc đào tạo nguồn nhân lực tại chổ, việc phát triển nguồn nhân lực còn dựa trên việc xây dựng một môi trường sống tốt để cuốn hút người dân đến sinh sống và làm việc. Trong tương lai, sinh viên, chuyên gia, người lao động và gia đình họ, cả người Việt Nam và nước ngoài, sẽ mong muốn chuyển đến Bình Dương sống và làm việc.

- Khảo sát và phân tích nhu cầu giải trí và nhu cầu đời sống thực tế của các nhóm đối tượng công dân khác nhau: khảo sát cư dân, người lao động và các chủ doanh nghiệp để hiểu biết rõ hơn các yếu tố cơ bản góp phần vào xây dựng môi trường sống cuốn hút, và cũng để đánh giá tình hình hiện tại của Bình Dương.

- Hỗ trợ du lịch, lễ hội và đời sống văn hóa ở Bình Dương: Một đội ngũ nghiên cứu cần phân tích SWOT (Điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức) của một loạt hoạt động và cơ sở giải trí hiện nay, giúp đưa ra các giải pháp đề xuất cải thiện trong tương lai. Các hoạt động có thể từ văn hóa - thủ công truyền thống, có giá trị làm nổi bật bản sắc văn hóa tỉnh, đến các sự kiện sống động, nhảy, ca múa nhạc hiện đại.

- Theo dõi chỉ số  “Chất lượng cuộc sống” ở Bình Dương, trình bày trên bảng thông tin trực quan (City Dashboard) để hỗ trợ quá trình ra quyết định: Đây có thể là một dự án nghiên cứu sử dụng dữ liệu công cộng thu thập thông qua khảo sát số và từ các camera giao thông trong thành phố, và sau đó xử lí và thông báo thông tin này một cách minh bạch qua Bảng thông tin trực quan trên web.

- Đầu tư và thúc đẩy phát triển đô thị xanh: Nghiên cứu chỉ ra rằng người dân ngày nay yêu thích môi trường tự nhiên với nhiều cây xanh, công viên. Hầu hết các thành phố lớn của Châu Á thiếu cơ sở hạ tầng xanh vững chắc. Điều này không những gây ra tác động tiêu cực đến chất lượng cuộc sống của người dân, mà còn tạo vô số vấn đề khác trong quản lý nước, ô nhiễm, v.v.. Các công viên lớn đã được tích hợp vào trong thiết kế đô thị ở Bình Dương. Tuy nhiên, trong các dự án mới, các khía cạnh phát triển xanh cần được khuyến khích và khen thưởng nhiều hơn, ví dụ như làm vườn treo hay vườn trên mái công trình, trồng cây trên đường phố và đưa thiên nhiên vào trong công trình.

6. Xây dựng thành phố thông minh thúc đẩy hội nhập kinh tế khu vực và thế giới?

Đề án sẽ từng bước xây dựng toàn tỉnh Bình Dương tiến tới thành phố thông minh. Trên bước đường phát triển, Thành Phố Mới Bình Dương, một khu vực đã được qui hoạch hiện đại, có thể được xem như là nơi để xây dựng thành một ví dụ điển hình cho những chiến lược và phương pháp mới. Thành Phố Mới Bình Dương sẽ là trung tâm của 1 vùng được gọi là Vùng Thông Minh Bình Dương, được chọn lựa dựa trên các tiêu chí quốc tế của Diễn đàn cộng đồng thông minh thế giới ICF, và được sử dụng trong chiến lược xây dựng thương hiệu cấp quốc gia hay quốc tế nhằm thu hút nhà đầu tư, doanh nghiệp, và lao động trí thức đến sống và làm việc tại Tỉnh.

Trước năm 2021, Vùng Thông Minh Bình Dương sẽ là khu vực được tập trung phát triển nhằm giành được danh hiệu Smart21 – trở thành 1 trong 21 khu vực thông minh tiêu biểu trên thế giới trong năm đó, do Diễn đàn cộng đồng thông minh thế giới ICF công nhận.

Thái Sơn

20 Tháng Mười Hai 2017 2:58:00 CH Danh mục: Thông báo nổi bật Tin Kinh Tế - Xã Hội

Thống kê truy cập

  • Người trực tuyến Người trực tuyến
    • Khách Khách 54
    • Thành viên Thành viên 0
    • Tổng Tổng 54
  • Tổng số lượt truy cập 1.644.202