MINH BẠCH - THÂN THIỆN - TRÁCH NHIỆM - HIỆU QUẢ

BÌNH DƯƠNG - 30 NĂM THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI

Cuối năm 1987, Luật Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam được Quốc hội thông qua. Sau gần 30 năm thực hiện chính sách mở cửa thu hút đầu tư nước ngoài, đến nay khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã trở thành một bộ phận không thể thiếu của nền kinh tế, là khu vực phát triển năng động nhất và ngày càng có nhiều đóng góp quan trọng cho sự phát triển kinh tế xã hội tại Việt Nam nói chung và tỉnh Bình Dương nói riêng.

Hình 1: Bình Dương thu hút vốn đầu tư nước ngoài nhiều thứ 2 cả nước (nguồn: Cục Đầu tư nước ngoài)

Bình Dương thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) nhiều thứ 2 cả nước

Tính đến tháng 12/2017, Bình Dương đã thu hút tổng cộng 3.037 dự án với tổng vốn đầu tư đăng ký ước tính đạt 28 tỷ 473 triệu USD, đứng thứ 2 cả nước sau thành phố Hồ Chí Minh về thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Trong đó đầu tư vào các khu công nghiệp là 1.878 dự án với tổng vốn đầu tư đăng ký là 19 tỷ 524 triệu USD, chiếm 68,5% số vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trên toàn tỉnh.

Về đối tác đầu tư, đến nay đã có hơn 64 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào tỉnh Bình Dương, trong đó, xuất hiện ngày càng nhiều các tập đoàn, công ty xuyên quốc gia có năng lực về tài chính và công nghệ. Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Samoa là những quốc gia, vùng lãnh thổ có mối quan hệ lâu dài và bền vững với tỉnh Bình Dương. Trong đó Đài Loan có vốn đầu tư đăng ký lớn nhất với 772 dự án có tổng số vốn đăng ký là 5 tỷ 869 triệu USD, chiếm 20,6% tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trên toàn tỉnh. Đứng thứ 2 là Nhật Bản với 250 dự án có tổng số vốn đăng ký là 5 tỷ 253 triệu USD, chiếm 18,4% tổng vốn đầu tư; Singapore đứng thứ 3 với 163 dự án có tổng số vốn đăng ký là 2 tỷ 764 triệu USD, chiếm 9,7% tổng vốn đầu tư; Hàn Quốc đứng thứ 4 với 633 dự án có tổng số vốn đăng ký là 2 tỷ 756 triệu USD, chiếm 9,68% tổng vốn đầu tư.

Bên cạnh các quốc gia, vùng lãnh thổ ở Châu Á có số dự án đầu tư lớn vào tỉnh Bình Dương còn có các quốc gia, vùng lãnh thổ đến từ Châu Âu và Bắc Mỹ với số dự án cũng như vốn đầu tư ngày càng chiếm tỷ trọng cao trong tổng lượng đầu tư nước ngoài vào Việt Nam nói chung và tỉnh Bình Dương nói riêng. Các quốc gia, vùng lãnh thổ này khi đầu tư vào tỉnh Bình Dương đã đem đến một nguồn công nghệ hiện đại và phương thức quản lý tiên tiến góp phần vào công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa nền công nghiệp của tỉnh.

Về lĩnh vực đầu tư, lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo là ngành nghề đứng đầu trong thu hút vốn đầu tư nước ngoài với 2.406 dự án còn hiệu lực, với tổng vốn đầu tư hơn 19 tỷ USD, chiếm 82% tổng vốn đầu tư đăng ký trên toàn tỉnh. Đứng thứ 2 là lĩnh vực kinh doanh bất động sản, tỉnh đã thu hút những dự án có quy mô lớn đầu tư cơ sở hạ tầng khu công nghiệp, khu dân cư với 37 dự án còn hiệu lực, tổng vốn đầu tư đăng ký gần 3,2 tỷ USD, chiếm 14% tổng vốn đầu tư đăng ký trên toàn tỉnh. Những lĩnh vực khác như thương mại dịch vụ phân phối hàng hóa, xây dựng, vận tải từng bước chiếm số vốn tương đối lớn trong cơ cấu lĩnh vực đầu tư tại tỉnh Bình Dương.

Một số dự án có vốn đầu tư nước ngoài tiêu biểu tại tỉnh Bình Dương:

- Dự án Khu công nghiệp Việt Nam – Singapore I, II, III với tổng vốn đầu tư hơn 3,5 tỷ USD do Công ty liên doanh TNHH Khu công nghiệp Việt Nam – Singapore đăng ký thực hiện dự án đầu tư với mục tiêu đầu tư, xây dựng kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp.

- Dự án kinh doanh bất động sản, dịch vụ nhà hàng Công ty TNHH Becamex Tokyu, vốn đầu tư đăng ký 1,2 tỷ USD tại thành phố mới Bình Dương.

- Dự án sản xuất giấy của Công ty TNHH Cheng Loong Bình Dương Paper, vốn đầu tư 1 tỷ USD tại khu công nghiệp Singapore Ascendas – Protrade.

- Dự án sản xuất sản phẩm dệt may của Công ty TNHH Polytex Far Eastern Đài Loan tổng vốn đầu tư 760 triệu USD tại Khu công nghiệp Bàu Bàng, huyện Bàu Bàng.

- Dự án sản xuất bia của Công ty TNHH Bia Anheuser Busch Inbev Việt Nam (Mỹ) vốn đăng ký 218 triệu USD tại Khu công nghiệp VSIP II-A.

- Dự án sản xuất sợi lốp ô tô với tổng vốn đầu tư 220 triệu USD do Kolon Industries Inc (Hàn Quốc) đăng ký đầu tư trong đầu năm 2017 đầu tư tại Khu công nghiệp Bàu Bàng.

- Dự án Công ty cổ phần Tetra Pak Bình Dương (Singapore) vốn đầu tư đăng ký 124 triệu USD tại Khu công nghiệp VSIP II-A.

Vốn đầu tư nước ngoài tác động tích cực đến tình hình phát triển kinh tế tại Bình Dương

Năm 1997, tỉnh Bình Dương được tái lập với cơ cấu kinh tế công nghiệp - dịch vụ và nông nghiệp với tỷ lệ tương ứng là 50,45% - 26,8% - 22,8%. Tuy giá trị công nghiệp chiếm 50,45% nhưng lúc bấy giờ giá trị sản xuất công nghiệp của tỉnh chỉ khoảng 4.000 tỷ đồng. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đạt 3.042 tỷ đồng, kim ngạch xuất khẩu đạt 363 triệu USD gói gọn trong các ngành hàng công nghiệp nhẹ và thủ công mỹ nghệ, thu ngân sách đạt 817 tỷ đồng, thu hút đầu tư trong và ngoài nước còn khiêm tốn, tỷ lệ đô thị hóa đạt khoảng 24%…

Đến nay, tỉnh Bình Dương phát triển vượt bậc với những chỉ tiêu kinh tế cao gấp hàng chục lần so với ngày tái lập. Cụ thể, đến năm 2017, cơ cấu kinh tế của tỉnh với công nghiệp và dịch vụ đóng vai trò chủ đạo theo tỷ lệ có tỷ trọng Công nghiệp – Dịch vụ - Nông nghiệp – thuế nhập khẩu trừ trợ cấp sản phẩm có tỷ lệ tương ứng là 63,99% - 23,68% - 3,74% - 8,59%.

Hình 2: Vốn FDI tác động tích cực đến tình hình phát triển kinh tế tại Bình Dương

Tính đến năm 2016, giá trị sản xuất công nghiệp của tỉnh đạt 786.346 tỷ đồng, tăng 196 lần. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đạt 83.172 tỷ đồng, tăng 27 lần. Kim ngạch xuất khẩu cả năm 2016 ước thực hiện 24.332,8 triệu USD, tăng 67 lần, tập trung một số mặt hàng chính như: chất dẻo nguyên liệu; túi xách, ví, va li, mũ và ô dù; vải các loại; bánh kẹo và sản phẩm từ ngũ cốc, sản phẩm từ cao su, giấy và các sản phẩm từ giấy. Số thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 11.177 tỷ đồng, tăng 13,6 lần. Thu hút đầu tư trong nước đạt 28.075 doanh nghiệp hoạt động với tổng số vốn đăng ký 211.478 tỷ đồng và 2.939 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có tổng số vốn đăng ký 27,43 tỷ USD. Tăng trưởng GRDP các năm bình quân đạt 14,5%, tăng trưởng GRDP năm 2017 của tỉnh ước đạt 9,15%; GRDP bình quân đầu người đạt 120 triệu đồng.

Vốn đầu tư nước ngoài chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu vốn đầu tư xã hội

Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài là nguồn vốn bổ sung quan trọng cho vốn đầu tư đáp ứng nhu cầu đầu tư phát triển xã hội và tăng trưởng kinh tế. Trong những năm bắt đầu thời kỳ đổi mới khi nguồn vốn đầu tư trong nước còn hạn chế Luật Đầu tư nước ngoài được ban hành kịp thời, đã bổ sung nguồn vốn quan trọng cho đầu tư phát triển của địa phương. Từ năm 2012 - 2016, vốn đầu tư nước ngoài chiếm từ 47% đến 50% cơ cấu vốn đầu tư trên địa bàn tỉnh Bình Dương, chứng tỏ vốn đầu tư nước ngoài đã trở thành một trong những nguồn lực quan trọng góp phần quan trọng phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa tại tỉnh Bình Dương.

Hình 3: Cơ cấu vốn đầu tư xã hội tại Bình Dương năm 2016 (Nguồn: tác giả tổng hợp)

Vốn đầu tư nước ngoài còn có tác dụng tích cực đến cải thiện năng suất và tính cạnh tranh của toàn bộ nền kinh tế nhờ tự do hóa các ngành từ trước đến nay đóng cửa với đầu tư nước ngoài như ngành dịch vụ, đặc biệt những ngành có hàm lượng trí thức cao - tiếp thị, quảng cáo, tư vấn, quản lý, tài chính, bảo hiểm, tin học, thương mại điện tử, cung ứng, phân phối.

Vốn đầu tư nước ngoài góp phần phát triển công nghiệp, chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Đầu tư trực tiếp nước ngoài góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao năng lực sản xuất công nghiệp. Trong thời gian qua đầu tư nước ngoài đóng một vai trò quan trọng cho sự tăng trưởng của nền kinh tế nói chung và cho ngành công nghiệp nói riêng, trong đó từng bước trở thành nguồn đầu tư quan trọng, góp phần phát triển các ngành công nghiệp. Với gần 82% tổng vốn đầu tư nước ngoài vào tỉnh Bình Dương thuộc lĩnh vực sản xuất công nghiệp, giai đoạn 2011 - 2016 khu vực doanh nghiệp FDI luôn đóng góp trên 67% giá trị sản xuất công nghiệp của toàn tỉnh. Năm 2016, giá trị sản xuất công nghiệp khu vực FDI đạt 530.412 tỷ đồng, tăng gấp 2,3 lần so với năm 2011.

Đầu tư nước ngoài đã thu hút các ngành nghề công nghiệp mới sử dụng công nghệ hiện đại và có tác dụng lan tỏa, tăng cường năng lực của nhiều ngành nghề khác. Trong giai đoạn 2011 - 2016, một số ngành công nghiệp đạt giá trị cao và có mức tăng mạnh mẽ và như sản xuất kim loại, kim loại đúc sẵn; sản xuất đồ trang trí nội thất, đồ gỗ; sản xuất, chế biến thực phẩm; sản xuất hóa chất, dược phẩm.

Với nhiều dự án lớn đã hoàn thành và đi vào hoạt động sản xuất, phát huy hiệu quả đầu tư, tốc độ tăng trưởng công nghiệp của khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài cao hơn mức tăng trưởng công nghiệp chung của cả tỉnh, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Vốn đầu tư nước ngoài thúc đẩy chuyển giao công nghệ

Bình Dương đang hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế bền vững, gắn với bảo vệ môi trường. Do vậy, chuyển giao công nghệ thông qua các dự án có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài để tiếp cận và từng bước áp dụng công nghệ tiên tiến của các nước phát triển là mục tiêu quan trọng trong thu hút đầu tư nước ngoài.

Hình 4: Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài góp phần chuyển giao công nghệ

Đầu tư nước ngoài góp phần thúc đẩy chuyển giao công nghệ tiên tiến vào Việt Nam, phát triển một số ngành kinh tế quan trọng như công nghiệp hỗ trợ, hoá chất, cơ khí chế tạo điện tử, tin học, ô tô, xe máy...  Hầu hết các doanh nghiệp có vốn Đầu tư nước ngoài áp dụng phương thức quản lý tiên tiến, được kết nối và chịu ảnh hưởng của hệ thống quản lý hiện đại của công ty mẹ.

Tác động lan tỏa của đầu tư nước ngoài đến các thành phần kinh tế khác trong nền kinh tế. Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp đầu tư nước ngoài được nâng cao qua số lượng các doanh nghiệp tăng vốn đầu tư, mở rộng quy mô sản xuất. Đồng thời, có tác động lan tỏa đến các thành phần khác của nền kinh tế thông qua sự liên kết giữa doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài với các doanh nghiệp trong nước, công nghệ và năng lực kinh doanh được chuyển giao từ doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Sự lan tỏa này có thể theo hàng dọc giữa các doanh nghiệp trong ngành dọc hoặc theo hàng ngang giữa các doanh nghiệp hoạt động cùng ngành. Mặt khác, các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài cũng tạo động lực cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nước nhằm thích ứng trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Hoạt động của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cũng đã thúc đẩy các doanh nghiệp trong nước không ngừng đổi mới công nghệ, phương thức quản lý để nâng cao hơn chất lượng, sức cạnh tranh của sản phẩm và dịch vụ trên thị trường trong nước và quốc tế. Đặc biệt, một số chuyên gia Việt Nam làm việc tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã dần thay thế các chuyên gia nước ngoài trong đảm nhiệm các vị trí quản lý doanh nghiệp cũng như điều khiển các quy trình công nghệ hiện đại.

Đầu tư nước ngoài góp phần giúp Việt Nam hội nhập sâu rộng vào đời sống kinh tế quốc tế

Tốc độ tăng kim ngạch xuất khẩu của khu vực đầu tư nước ngoài tăng nhanh, cao hơn mức bình quân chung của các loại hình đầu tư trong nước, đóng góp quan trọng vào việc gia tăng kim ngạch xuất khẩu của cả tỉnh. Cơ cấu sản phẩm xuất khẩu chuyển từ nông sản và bán thành phẩm sang các sản phẩm công nghiệp và tinh chế. Nhờ có sự chuyển giao công nghệ và kỹ năng quản lý từ các công ty nước ngoài, nhiều sản phẩm của Việt Nam đã xuất hiện trên thị trường thế giới. Kim ngạch xuất khẩu khu vực đầu tư nước ngoài chiếm một tỷ trọng cao trong xuất khẩu một số sản phẩm: hàng điện tử, máy tính và linh kiện, sản phẩm da giày, hàng may mặc, sản phẩm gỗ, cơ khí chính xác… Thông qua mạng lưới tiêu thụ của các tập đoàn xuyên quốc gia, nhiều sản phẩm sản xuất tại Việt Nam đã tiếp cận được với các thị trường quốc tế.

Đầu tư nước ngoài góp phần đưa nền kinh tế nước ta từng bước hội nhập với kinh tế thế giới, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, góp phần vào việc thúc đẩy nền luật pháp Việt Nam được hoàn thiện dần từng bước, phù hợp với thông lệ quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hội nhập. Ngoài ra khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài đã góp phần nâng cao trình độ công nghệ của nền kinh tế. Nhiều công nghệ mới đã được nhập vào tỉnh như lắp ráp sản xuất ôtô, sản xuất tổng đài điện thoại kỹ thuật số, sản xuất cáp quang, dây chuyền tự động lắp ráp hàng điện tử. Phần lớn trang thiết bị có trình độ bằng hoặc cao hơn các thiết bị tiến tiến đã có trong nước, các doanh nghiệp đã tạo ra nhiều sản phẩm mới, chất lượng đạt tiêu chuẩn Việt Nam, một số đạt tiêu chuẩn quốc tế.

Vốn FDI tác động tích cực đến sự phát triển văn hóa xã hội tại Bình Dương.

Ngoài những tác động tích cực đến nền kinh tế, vốn đầu tư nước ngoài còn góp phần quan trọng trong việc tạo ra việc làm, thu hút lao động tới làm việc tại tỉnh Bình Dương. Với trình độ quản lý hiện đại, các công ty có vốn đầu tư nước ngoài góp phần tăng năng suất lao động, cải thiện chất lượng nguồn nhân lực. Đến nay, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đã tạo ra việc làm cho gần 500.000 lao động, chiếm 40% tổng số lao động trên địa bàn tỉnh, trực tiếp phục vụ trong khu vực dịch vụ và xây dựng, góp phần nâng cao phúc lợi xã hội, cải thiện đời sống một bộ phận trong cộng đồng dân cư, đưa mức GDP đầu người tăng lên hàng năm. Thông qua sự tham gia trực tiếp vào hoạt động của các doanh nghiệp có vốn FDI, tỉnh Bình Dương đã từng bước hình thành đội ngũ cán bộ quản lý, công nhân kỹ thuật có trình độ cao, có tay nghề, từng bước tiếp cận được với khoa học, kỹ thuật, công nghệ cao và có tác phong công nghiệp hiện đại, có kỷ luật lao động tốt, học hỏi được các phương thức, kinh nghiệm quản lý tiên tiến. Các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài đã góp phần nâng cao ngân sách, tăng thu nhập cho người dân, cung cấp cho người tiêu dùng của Việt Nam nhiều sản phẩm chất lượng cao, góp phần thay đổi phong cách sống theo xu thế công nghiệp hóa.

Hơn 30 năm mở cửa nền kinh tế, dù vẫn còn những ý kiến khác nhau về những cái được và chưa được của thu hút đầu tư nước ngoài, nhưng chính sách mở cửa để thu hút vốn đầu tư nước ngoài chính là một trong những quyết định sáng suốt nhất để Việt Nam từ một nước nghèo, lạc hậu trở thành một trong những điểm sáng của kinh tế toàn cầu. Riêng tại Bình Dương, từ một tỉnh chủ yếu là sản xuất nông nghiệp và tiểu thủ công nghiệp, qua gần 30 năm đổi mới và 20 năm tái lập, Bình Dương đã trở thành một tỉnh công nghiệp phát triển trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Chính sách thu hút đầu tư của tỉnh trong thời gian tới đã được xác định rõ tại Chương trình số 34-Ctr/TU ngày 15 tháng 12 năm 2016 của Tỉnh ủy về đổi mới thu hút đầu tư giai đoạn 2016-2020 là sẽ tiếp tục thu hút đầu tư tập trung vào lĩnh vực thương mại dịch vụ, các dự án phát triển đô thị, dự án nông nghiệp kỹ thuật cao, các dự án sản xuất công nghệ cao, công nghiệp phụ trợ, nguy cơ gây ô nhiễm môi trường thấp và khả năng đóng góp lớn cho ngân sách. 

Vương Long

25 Tháng Mười Hai 2017 8:42:00 SA Danh mục: Thông báo nổi bật Tin Đầu Tư

Thống kê truy cập

  • Người trực tuyến Người trực tuyến
    • Khách Khách 109
    • Thành viên Thành viên 0
    • Tổng Tổng 109
  • Tổng số lượt truy cập 1.668.507